GREEN ROOFS

Polimeroei buruzko sarrera batekin hasi zuen British Columbia unibertsitateko irakasle Daniel Roehr-ek Otsailean eman zigun hitzaldia. Gizartean gero eta arrakastatsuagoa omen da, haren esanetan, haien sortze prozesuan izugarrizko kutsadura eragiten duten plastikozko poltsekin amaitzearen ideia. Azken hauek, berez, paperezko ala kotoizko poltsek baina kutsadura gutxiago sortzen dute, baina dena den, ez zen hori Daniel Roehr-ek garatu nahi zuen gaia; hauen guztien CO2 emisioa orekatzen duten teilatu berdeena baizik.

Teilatu berdeen erabilera duela urte asko hasi zen Suezia eta Suiza bezelako herrialdetan. Ingurumenari mesede egiteko helburuz, eraikinetako teilatuak edota hormak begetazioz estaltzean datza, onura ugari lortuz. Hasteko, lehenago aipatutako kutsadura orekatzen dute, landareek CO2a O2agatik ordezkatzen baitute, airearen kalitatea hobetuz. Gainera, uholdeak ekiditen dira hauen bidez: belarrak esponja baten moduan lan egiten duenez, euri uraren jariatzea gutxiagotzen da, hau bera aprobetxatuz (energia sortzeko, esaterako). Estetikari dagokionez, espazio sozialak hobetzen dituzte, erakargarriagoak bilakatuz. Eraikinen edota hirien onura termikoa dakartela ere azpimarragarria da, landareen bitartez gehiegizko tenperaturak ekiditen baitira.

Hauek jasangarri izena jaso ahal izateko, ordea, gauza ugari hartu behar dira kontuan, esaterako, erabili beharreko materialak lekuaren arabera hautatuko dira; urtaroen eta klimaren arabera.

Materialen aukeraketaren garrantzia, izan ere, eremu artifizialak sortzeko arriskuari dagokio, hau da, euri urarekin soilik ureztatuta bizirik mantenduko ez liraketen eremuak sortzeari.

Bestalde, estalki berdeek euri ura lurrera bideratuko duten sistema bat behar dute. Irakasleak esan zuenez, hori modu egoki eta eraginkorrean egingo luketen sistemak diseinatzeko zehaztasuna landu beharra dago. Klima aldaketak kontrolatu ezin izatea izango litzateke landu beharreko aspektu garrantzitsuenetako bat; tenperaturek eragin ditzaketen ondorio posibleak aztertzea. Pentsakorragoak izateko eta esploratzeko beharra ere aipatu zituen, diruditen baino konplexuagoak diren sistema hauek diseinatzerako orduan estetika eta zentzua bateratzeko beharra.

TRINITATE PLAZA

Ikasturte honetako azken proiektua Donostiako Trinitate plazan aldaketa bat egitean datza. Plaza hau Donostiako harresien eraistearen mendeurrena zela eta eraiki zen 1963an, Abuztuaren 31 kaleak, Urgull mendiak, eta San Telmo elizaren, Santa Maria parrokiaren eta zenbait etxebizitzen atzealdeak mugatzen duten eremuan. Eraikin batek utzi zuen hutsunean eraiki zen, lehenago Jesuiten eskola baten eta espetxe baten kokaleku ere izan zena. Hau euskal kirolak gauzatzeko egokia izango litzatekeela erabaki, eta Luis Peña Ganchegui arkitektoak etorkizunean arrakasta handia izango zuen lanari ekin zion.

Horrela, eremu hura osatzen zuten elementu guztiak era ordenatu eta uniformean biltzea lortu zuen arkitektoak; plazarako sarrera babestu, eraikinen atzealdeko fatxaden desordena artikulatu eta Urgull mendiaren maldarekin bat egiten duten harrizko harmaila batzuen bitartez. Frontoiari ere etekin handia ateratzea lortu zuen, atzealdeko hormetan aldaketak eginez eta idulki batean goratuta mantenduz. Gainera, harmailetan “bolatokia” izango zen plataforma bat eraiki zen.

90eko hamarkadan, ordea, plazan aldaketak egiteari ekin zioten, haren elementuen arteko loturak hausten joan direlarik pixkanaka-pixkanaka, orain arte. Hasteko, probatokia zena saskibaloi kantxa bat bilakatu zen, eta era berean, bolatokia aldagela, horma batzuen bitartez. Horrez gain, duela gutxi San Telmo museoaren alboko eraikina bota eta berri bat eraiki da, museoaren handitzea helburu. Honek gainerakoarekiko batere loturarik ez duen elementu bat gehitu dio plazari nire ustez, plazaren batasun kromatikoa hausteaz gain. 

Hau guztia kontuan izanik, lan zaila iruditzen zait plaza honi onura ekarriko liokeen aldaketa batean pentsatzea, ez bainuke dagoeneko eginak dauden kalteak larritzerik nahi. Dena den, zalantza asko izan ondoren, nire proiekturako bolatokia aukeratu dut.