ZARAUTZ ESKULTORIKOA

1996. urtean, itsas pasealekuko (malekoia) eskultura leihaketa egin zen Zarautzen. Orduz geroztik, nire ustez herriaren atalik ederrena dena apaintzen dute bertan garrantziarik handiena izan zuten piezek.

Alde batetik, lehen saria irabazi zuen Dora Salazarren brontzezko hiru piezak daude. Hasiera batean eskala txikiagoan egin ziren, eraikinen baten barnealderako pentsatuak. Hiruek itsasoarekiko lotura garbia dute, oskol, molusku, anfora, probeta eta itsasoko izaki bizidun organikoen ezaugarri fisikoak baitituzte.

Malekoian jartzeko, hauen eskala, materialak eta anklajeak egokitu behar izan ziren. Eskultore nafarrari, ez zaizkio eskala handiak gustatzen, nahiago baitu ahal den neurrian gizakiarekiko lotura mantendu. Bere helburuetako bat naturalaren (itsasoa, hondartza) eta artifizialaren (atzean duen herria) arteko loturak sortzea da. Beste helburu bat piezak aurkitzen joan behar izatea izango litzateke, gure ikusmenari inposatu beharrean (hemen neurri txikien arrazoia).

A través de

 Aspersíon/vertido

Torsión compensada

Leihaketako bigarren saria Elena Asinsek irabazi zuen, harrizko 72 figurak osatutako multzo horizontal eta lineal batekin. Obrak guztira 143m-ko distantzia bat hartzen dute luzeran, metro kubiko bateko piezek euren artean ere metro bateko distantzia mantentzen dutelarik, obraren erdian izan ezik. Bertan, piezen arteko distantzia handiagoa da. Eskultoreak artearen merkatuak markatzen dituen forma konbentzionalak ekiditen ditu, bere nortasuna eta artearen ongizate sozial eta kulturala bilatzeko helburuz.

Obra hau malekoiaren erdian kokatzen da, 36. figurak espazio horren zentroa markatzen duelarik.

Canon 22

  

Marcos Hernandok, ohorezko aipamena irabazi zuen altzairu herdoilezinezko Zarauzko Damarekin. Honek malekoiko ikuspuntu ezberdinetatik ikusiko litzatekeen erreferentzia bisual bat proposatu nahi izan zuen bere lanarekin. Eskultura sendoa, itsasoari begira dagoena, eta itsasotik, hondartzatik eta malekoitik bertatik ikusten dena. Artistaren hitzetan, antropomorfoa, femeninoa eta totemikoa, Zarauzko Dama izenez ezagutua, bere ingurua eta herria babes eta zain dezan.

Zilindroz eta kono enborrez osatua dago, beren oinarriaren bidez lotzen direnak. Akabera satinatua dute, argi propioa izatea ahalbidetzen diena, eguneko eta gaueko argia islatzeaz gain. Eskultura honen garaiera 1,7m-ko pertsona baten hirukoitza da. Neurri hori, malekoiaren neurri handiaren alboan txikiegia gera ez zedin eman zitzaion.

Zarauzko Dama

Azkenik, Miguel Angel Lertxundiren altzairu herdoilezin, egur, letoi, eta zinc-ezko obra dago. Lan honetako materialaren zati handi bat itsasotik eta haren ingurutik bildutakoa da, artistaren ideia zela eta:

“Hombres y mujeres están o caminan, van y vienen. El mar también. En cada venir, la marea trae consigo siempre algo y en su reiterado venir y traer, va formando un montón de materia. El mar tampoco los quiere y nos los devuelve.”

Joan etorrian